توضیحات
تیوبنکارب (Thiobencarb) یک علفکش انتخابی، سیستمیک محدود (موضعی) و عمدتاً پیشرویشی از گروه تیوکارباماتها (Thiocarbamates) است که بهطور گسترده برای کنترل علفهای هرز در مزارع برنج استفاده میشود. این علفکش بیشتر از طریق جوانههای در حال رشد و ریشهها جذب شده و اثر خود را در مراحل اولیه رشد علفهای هرز اعمال میکند.
تیوبنکارب معمولاً در فرمولاسیونهای EC (مایع امولسیونشونده) عرضه میشود و به دلیل کارایی مناسب در شرایط غرقابی، یکی از علفکشهای مهم در مدیریت علفهای هرز شالیزار محسوب میشود. این ترکیب بیشتر بهصورت کاربرد خاکی یا در آب مزرعه (آب تخت) استفاده میشود.
مکانیسم اثر تیوبنکارب
تیوبنکارب با اختلال در بیوسنتز لیپیدها و اسیدهای چرب در گیاهان عمل میکند. این ترکیب مانع از تشکیل طبیعی غشای سلولی و بافتهای جدید در علفهای هرز شده و در نتیجه رشد جوانهها و اندامهای اولیه مختل میشود. اثر اصلی آن بر جوانهزنی بذر و رشد اولیه گیاهچه است.
این علفکش باعث توقف رشد، کوتاهماندگی، نکروز و مرگ تدریجی علفهای هرز در مراحل اولیه رشد میشود.
کاربردها و علفهای هرز هدف تیوبنکارب
تیوبنکارب بهطور اختصاصی در مزارع برنج برای کنترل علفهای هرز استفاده میشود و بر طیف قابل توجهی از علفهای هرز شالیزار مؤثر است.
علفهای هرز هدف:
- سوروف Echinochloa spp. (از مهمترین علفهای هرز برنج)
- برخی علفهای هرز باریکبرگ
- تعدادی از علفهای هرز پهنبرگ و جگنیها (Cyperaceae)
این علفکش معمولاً بهصورت پیشرویشی (قبل از سبز شدن علفهای هرز) یا در مراحل بسیار ابتدایی رشد علفهای هرز در سطح خاک یا آب مزرعه مصرف میشود.
گروه مقاومت (HRAC) و مدیریت مقاومت
تیوبنکارب در طبقهبندی کمیته مقاومت علفکشها (HRAC) در گروه N قرار دارد که شامل مهارکنندههای بیوسنتز لیپیدها (با مکانیسم متفاوت از ACCase) است.
برای مدیریت مقاومت:
استفاده در تناوب با علفکشهایی با مکانیسم اثر متفاوت توصیه میشود
از مصرف مکرر در یک فصل زراعی خودداری شود
در قالب برنامههای مدیریت تلفیقی علفهای هرز (IWM) به کار رود
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، تیوبنکارب برای کنترل علفهای هرز مزارع برنج ثبت شده است.
ویژگیهای مصرف تیوبنکارب در ایران:
کاربرد: شالیزارهای برنج
روش مصرف: کاربرد خاکی یا در آب مزرعه
فرمولاسیون رایج: EC
زمان مصرف: قبل از رویش یا اوایل رشد علفهای هرز
برای تعیین دز دقیق، شرایط مصرف و دوره کارنس مراجعه به برچسب رسمی حفظ نباتات توصیه میشود.
مزایا، محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
- کنترل مؤثر علفهای هرز مهم برنج بهویژه سوروف
- اثر پیشرویشی قوی
- انتخابی بودن برای گیاه برنج
- اثر مناسب در کنترل علفهای هرز در مرحله جوانهزنی
- کارایی بالا در شرایط غرقابی برنج
- قابلیت استفاده در برنامههای ترکیبی با سایر علفکشها
محدودیتها و نکات ایمنی:
- اثر محدود بر علفهای هرز در مراحل رشد پیشرفته
- نیاز به مدیریت صحیح آب در مزرعه برای حداکثر کارایی
- احتمال بروز مقاومت در صورت مصرف مکرر
- امکان اثر بر برخی گیاهان غیرهدف در صورت مصرف نادرست
- رعایت اصول ایمنی و جلوگیری از ورود به منابع آبی ضروری است
جمعبندی
تیوبنکارب یک علفکش انتخابی از گروه تیوکارباماتها است که با اختلال در بیوسنتز لیپیدها، رشد اولیه علفهای هرز را مهار میکند. این ترکیب بهطور گسترده در مدیریت علفهای هرز مزارع برنج بهویژه برای کنترل سوروف و بقیه علفهای هرز برنج استفاده میشود. استفاده صحیح از این علفکش در زمان مناسب و در چارچوب برنامههای مدیریت تلفیقی، نقش مهمی در افزایش کارایی و جلوگیری از بروز مقاومت خواهد داشت.

علی امیری –
عالی بود