بن‌سولفورون متیل

توضیحات

بن‌سولفورون متیل (Bensulfuron-methyl) یک علف‌کش سیستمیک و انتخابی از گروه سولفونیل‌اوره‌ها (Sulfonylurea herbicides) است که عمدتا برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و جگن‌ها در مزارع برنج استفاده می‌شود. این علف‌کش دارای قدرت مصرف بسیار پایین (low application rate) است و با مهار سنتز یک آنزیم کلیدی استولاکتات سینتاز در مسیر بیوسنتز اسیدهای آمینه، باعث توقف تقسیم سلولی و توقف رشد علف‌های هرز می‌شود. بن‌سولفورون متیل متعلق به گروه Sulfonylurea herbicides است. این گروه از علف‌کش‌ها به دلیل کارایی بالا در دزهای بسیار کم و خاصیت سیستمیک قوی در کشاورزی مدرن بسیار رایج هستند.

مکانیسم اثر بن‌سولفورون متیل

بن‌سولفورون متیل آنزیم استولاکتات سنتاز (ALS) یا استوهیدروکسی اسید سنتاز (AHAS) را مهار می‌کند. این آنزیم در مسیر سنتز اسیدهای آمینه شاخه‌دار زیر نقش دارد:

والین (Valine)

لوسین (Leucine)

ایزولوسین (Isoleucine)

مهار این مسیر باعث می‌شود:

1. سنتز پروتئین مختل شود
2. تقسیم سلولی متوقف گردد
3. رشد مریستم‌های گیاه هرز متوقف شود
4. در نهایت گیاه هرز از بین برود

گروه مقاومت علف‌کش: HRAC:B – ALS inhibitors

این گروه شامل بسیاری از علف‌کش‌های مدرن است، اما به دلیل مکانیسم اثر اختصاصی، خطر بروز مقاومت در علف‌های هرز وجود دارد.

نحوه جذب و انتقال در گیاه

بن‌سولفورون متیل دارای ویژگی‌های زیر است:

• جذب از طریق برگ و ریشه
• انتقال در آوند چوبی و آبکش
• تجمع در مناطق مریستمی گیاه
• به همین دلیل به عنوان یک علف‌کش سیستمیک واقعی شناخته می‌شود.

طیف علف‌های هرز هدف

این علف‌کش بیشتر روی علف‌های هرز پهن‌برگ و جگن‌ها موثر است.

• جگن‌ها
• اویارسلام (Cyperus difformis)
• جگن‌های مزرعه برنج
• علف‌های هرز پهن‌برگ
• سل واش (Monochoria vaginalis)
• لودوگیا (Ludwigia)
• سایر علف‌های هرز آبزی مزارع برنج

اثر آن روی علف‌های هرز باریک‌برگ معمولاً محدود است.

زمان و نحوه مصرف

این علف‌کش معمولاً در مزارع برنج به صورت پس‌رویشی (Post-emergence) مصرف می‌شود.

بهترین زمان مصرف

در مرحله ۵ تا ۷ برگی شدن برنج، این علفکش در کشت مستقیم و نشایی استفاده می‌شود.

علائم تأثیر بر علف‌های هرز

پس از مصرف توقف رشد طی چند روز، کلروز (زرد شدن برگ‌ها)، قرمز شدن یا بنفش شدن بافت‌ها در برخی گونه‌ها و مرگ تدریجی گیاه هرز طی ۱ تا ۳ هفته اتفاق می‌افتد.

مزایا

• مصرف در دز بسیار پایین
• انتخابی بودن برای برنج
• کنترل مؤثر جگن‌ها
• جذب سریع توسط گیاه
• پایداری مناسب در شرایط مزرعه

محدودیت‌ها و مدیریت مقاومت

به دلیل قرار گرفتن در گروه ALS inhibitors خطر ایجاد مقاومت وجود دارد.

راهکارهای مدیریت مقاومت:

• تناوب با علف‌کش‌هایی با مکانیسم اثر متفاوت
• استفاده در برنامه مدیریت تلفیقی علف‌های هرز
• اجتناب از مصرف مکرر در یک فصل

جمع‌بندی

بن‌سولفورون متیل یک علف‌کش سیستمیک از گروه سولفونیل‌اوره‌ها است که با مهار آنزیم ALS مانع سنتز اسیدهای آمینه شاخه‌دار در علف‌های هرز شده و باعث توقف رشد و مرگ آنها می‌شود. این علف‌کش به‌طور گسترده در مزارع برنج برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و جگن‌ها استفاده می‌شود و به دلیل کارایی بالا در دز کم یکی از علف‌کش‌های مهم کشاورزی مدرن محسوب می‌شود.