گلوفوسینت آمونیوم

توضیحات

گلوفوسینت آمونیوم یک علف‌کش تماسی با کمی اثر سیستمیک و غیرانتخابی است که برای کنترل طیف گسترده‌ای از علف‌های هرز پهن‌برگ و چمنی در محصولات زراعی و باغی استفاده می‌شود. این ماده به فرم مایع قابل حل در آب (SL) فرموله می‌شود و قابلیت مصرف پس‌رویشی و تماس مستقیم با برگ را دارد. گلوفوسینت آمونیوم یک جایگزین برای علف‌کش‌های غیرانتخابی مانند گلایفوزیت است، با این مزیت که در برخی گیاهان مقاوم به گلایفوزیت نیز قابل استفاده است.

مکانیسم اثر گلوفوسینت آمونیوم

گلوفوسینت آمونیوم با مهار آنزیم گلوتامین سنتتاز (Glutamine Synthetase) عمل می‌کند. این آنزیم نقش حیاتی در سنتز گلوتامین و مدیریت نیتروژن دارد. مهار آن موجب جمع‌شدن آمونیاک در سلول گیاه، اختلال در سنتز پروتئین و نهایتا مرگ گیاه می‌شود.

کاربردها و علف‌های هدف گلوفوسینت آمونیوم

محصولات باغی

باغات میوه: کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و برخی چمنی‌ها در باغات

شیوه مصرف رایج

• پس‌رویشی: پاشش مستقیم روی برگ علف‌های هرز جوان و فعال
• دز مصرفی: 5–10 لیتر در هکتار (بسته به محصول و علف هدف)
• زمان مصرف: زمانی که علف‌های هرز 3–8 برگی هستند و رشد فعال دارند

نکته: گلوفوسینت آمونیوم سریع اثر است و برگ‌ها معمولا در 2–5 روز پس از سم‌پاشی تغییر رنگ و نکروز نشان می‌دهند.

مدیریت مقاومت و محدودیت‌ها

گلوفوسینت آمونیوم در گروه مقاومت HRAC:H قرار دارد. استفاده مکرر و تنها از این علف‌کش می‌تواند باعث انتخاب جمعیت‌های مقاوم شود.

مزایا:

• کنترل سریع و موثر علف‌های هرز پهن‌برگ و چمنی
• اثر غیرانتخابی  قابل استفاده در مزارع آماده پاکسازی
• مناسب برای برنامه‌های مدیریت مقاومت در علف‌های مقاوم به گلایفوزیت
• کمترین اثر مانده در خاک نسبت به برخی علف‌کش‌های سیستمیک دیگر

توصیه‌های مدیریتی:

• استفاده در برنامه‌های تناوب با علف‌کش‌های دیگر با مکانیسم متفاوت
• ترکیب با روش‌های مکانیکی و زراعی برای کاهش فشار انتخاب مقاوم
• رعایت دقیق دز و زمان مصرف طبق برچسب محصول

محدودیت‌ها و نکات ایمنی:

• سمیت متوسط برای انسان در تماس مستقیم و برای آبزیان
• اثر سریع اما برگ‌پذیری کم روی علف‌های هرز بالغ و بزرگ
• مصرف در باد شدید یا بارندگی شدید ممکن است باعث کاهش اثر شود
• رعایت دوره کارنس و نکات حفاظت فردی ضروری است

وضعیت ثبت در ایران

در ایران، گلوفوسینت آمونیوم برای کنترل علف‌های هرز در باغات مرکبات، نخیلات، پسته و مو ثبت شده است.

از مصرف آن در درختان کمتر از یکسال خودداری شود. برای جلوگیری از اثرات ناشی از بادبردگی از مصرف در مجاورت درختان جوان خودداری شود.

دوره کارنس: تاکنون هیچ دوره کارنسی برای این سم به ثبت نرسیده است.

توجه: میزان مصرف، تعداد دفعات سم‌پاشی و ترکیب با سایر علف‌کش‌ها باید طبق برچسب سازمان حفظ نباتات ایران رعایت شود تا اثر کنترل و ایمنی محصول و محیط تضمین شود.

جمع‌بندی

گلوفوسینت آمونیوم یک علف‌کش غیرانتخابی و سیستمیک با اثر سریع است که برای کنترل علف‌های هرز پهن‌برگ و چمنی در باغات میوه کاربرد دارد. استفاده صحیح، رعایت دز و دوره کارنس و تلفیق با روش‌های زراعی و مدیریتی دیگر برای جلوگیری از انتخاب مقاومت و حفظ محیط‌ زیست ضروری است. در ایران نیز این علف‌کش برای باغات مرکبات، پسته و مو ثبت و قابل استفاده است.