توضیحات
دلتامترین (Deltamethrin) یک حشرهکش غیرسیستمیک از گروه پیرتروئیدها است که بهطور گسترده برای کنترل طیف وسیعی از آفات مکنده و جونده در محصولات زراعی، باغی و همچنین در بهداشت عمومی مورد استفاده قرار میگیرد. این ترکیب با داشتن اثر تماسی و گوارشی و خاصیت ضربهای سریع (Knockdown effect)، از موثرترین حشرهکشها برای کنترل آفات محسوب میشود. دلتامترین با پایداری مناسب روی سطح گیاه و کارایی بالا در مقادیر مصرفی پایین، یکی از ترکیبات رایج در برنامههای مدیریت آفات در بسیاری از محصولات کشاورزی است.
مکانیسم اثر و مزایا دلتامترین
دلتامترین با تاثیر بر سیستم عصبی حشرات عمل میکند. این ماده با اختلال در عملکرد کانالهای سدیمی وابسته به ولتاژ در غشای سلولهای عصبی باعث باز ماندن این کانالها و ایجاد تحریک مداوم در نورونها میشود. در نتیجه انتقال طبیعی پیامهای عصبی مختل شده و حشره دچار فلج عصبی، از کار افتادن سیستم حرکتی و در نهایت مرگ میشود. از مهمترین مزایای این حشرهکش میتوان به اثر ضربهای سریع، طیف وسیع کنترل آفات و اثربخشی بالا در دزهای مصرفی کم اشاره کرد.
کاربردها و آفات هدف دلتامترین
دلتامترین برای کنترل طیف وسیعی از آفات در محصولات مختلف استفاده میشود. این حشرهکش در کنترل آفات مهمی مانند شتهها، تریپسها، سفیدبالکها، لارو پروانهها، کرمهای برگخوار، سوسکها و برخی حشرات مکنده و جونده کاربرد دارد. از این ترکیب در بسیاری از محصولات از جمله پنبه، گندم، برنج، سبزیجات، درختان میوه و محصولات باغی استفاده میشود. همچنین دلتامترین در برخی موارد در برنامههای کنترل حشرات در محیطهای بهداشتی و دامپزشکی نیز کاربرد دارد.
گروه مقاومت و مدیریت مقاومت
دلتامترین در گروه IRAC 3A قرار دارد که شامل حشرهکشهای پیرتروئیدی موثر بر کانالهای سدیمی سیستم عصبی حشرات است. به دلیل مصرف گسترده این گروه از حشرهکشها در بسیاری از کشورها، احتمال بروز مقاومت در برخی جمعیتهای آفات وجود دارد. برای کاهش خطر مقاومت توصیه میشود دلتامترین در تناوب با حشرهکشهایی با مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود و از کاربرد مکرر آن در یک دوره کوتاه خودداری گردد.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، دلتامترین EC2.5% برای کنترل برخی آفات مهم در محصولات مختلف از جمله آفات پنبه، غلات، چغندر قند، زیتون، کلزا، سبزی و جالیز و درختان میوه به ثبت رسیده است. این حشرهکش معمولا به صورت محلولپاشی برگی برای کنترل آفات هدف در مزارع و باغها مورد استفاده قرار میگیرد.
از موارد ثبت شده برای این سم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سن های زيان آور غلات
- مينوز لكه گرد سيب
- مگس جاليز
- مگس خربزه
- تريپس پياز
- مگس زيتون
- پرودنيا چغندرقند
- پرودنيا (برگخوار مصری) پنبه
- سن بذرخوار كلزا
دوره کارنس: برای گندم و چغندرقند 30 روز و میوهها 7 روز
مزایا و محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
- اثر ضربهای سریع و قدرت کنترل بالا
- طیف وسیع کنترل آفات مکنده و جونده
- مؤثر در دزهای مصرفی پایین
- پایداری مناسب روی سطح گیاه
محدودیتها و نکات ایمنی:
- مصرف مکرر ممکن است منجر به ایجاد مقاومت در جمعیت آفات شود.
- این ترکیب برای حشرات مفید و دشمنان طبیعی آفات میتواند زیانآور باشد.
- در زمان مصرف باید از تجهیزات حفاظتی مناسب استفاده شود و از آلودگی منابع آب جلوگیری گردد.
جمعبندی
دلتامترین یک حشرهکش موثر از گروه پیرتروئیدها است که با تاثیر بر سیستم عصبی حشرات و ایجاد اختلال در انتقال پیامهای عصبی باعث فلج و مرگ آفات میشود. این ترکیب به دلیل اثر سریع، طیف وسیع کنترل آفات و کارایی بالا در دزهای مصرفی پایین، یکی از حشرهکشهای پرکاربرد در کشاورزی محسوب میشود و در صورت مصرف صحیح میتواند نقش مهمی در مدیریت آفات محصولات زراعی و باغی ایفا کند.

shimigostaran –
عالی