توضیحات
آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول (Azoxystrobin + Cyproconazole) یک قارچکش ترکیبی سیستمیک و حفاظتی با اثرات پیشگیرانه، درمانی و تاحدی ریشهکنی (Eradicative) است که از دو ماده فعال با مکانیسم اثر متفاوت تشکیل شده است:
آزوکسیاستروبین: از گروه استروبیلورینها (QoI) است که با مهار تنفس قارچ در میتوکندری باعث جلوگیری از تولید انرژی، توقف رشد میشود و اثر حفاظتی و پیشگیرانه دارد.
سایپرکونازول (Cyproconazole): از گروه تریآزولها (DMI) بوده و با مهار بیوسنتز ارگوسترول در غشای سلولی قارچ سبب اختلال در ساختار غشا، متوقف کردن رشد قارچ و اثر درمانی و ریشهکنی میشود.
ترکیب این دو ماده فعال باعث ایجاد یک قارچکش با طیف اثر وسیعتر نسبت به هر یک بهتنهایی میشود و ریسک انتخاب مقاومت قارچها را کاهش میدهد، زیرا دو مکانیسم اثر متفاوت پاتوژنها را از جهات مختلف هدف قرار میدهند. فرمولاسیون این ترکیب معمولاً بهصورت Suspension Concentrate (SC) است که امکان مخلوط شدن یکنواخت در آب سمپاشی و جذب سریع در بافت گیاهی را فراهم میسازد.
مکانیسم اثر آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول
- آزوکسیاستروبین (QoI fungicide): با اتصال به سایت quinol در کمپلکس bc1 زنجیره تنفسی قارچها، انتقال الکترون را مختل و تولید ATP را قطع میکند، که منجر به توقف رشد و توسعه پاتوژن میشود.
- سایپرکونازول (DMI fungicide): با مهار آنزیم C14-demethylase، بیوسنتز ارگوسترول (یک جزء کلیدی غشای سلولی قارچ) را متوقف میکند و موجب اختلال در غشاء، توقف رشد و مرگ قارچ میشود.
کاربردها و بیماریهای هدف آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول
قارچکش ترکیبی آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول در کنترل بیماریهای قارچی مهم برگمحور و ساقهمحور در محصولات متنوع کاربرد دارد و اغلب بهصورت محلولپاشی برگ اجرا میشود.
این ترکیب در محصولات غلات مانند گندم، جو، برنج و ذرت برای کنترل بیماریهایی مثل سفیدک پودری، زنگها و لکههای برگی مورد استفاده قرار میگیرد. محافظت از برگ بالایی (flag leaf) در غلات اهمیت زیادی دارد، زیرا حفظ آن به رشد بهتر گیاه و افزایش عملکرد کمک میکند.
در محصولات سبزی و صیفیجات مانند گوجهفرنگی، سیبزمینی، فلفل و بادمجان، این قارچکش برای کنترل سفیدک پودری، لکههای قارچی و پوسیدگیهای برگ کاربرد دارد. اثر سیستمیک ترکیب باعث میشود که حتی بخشهایی از گیاه که بهصورت مستقیم سمپاشی نشدهاند نیز محافظت شوند.
در درختان میوه و باغها نیز این ترکیب برای کنترل زنگ، سفیدک و لکههای قارچی برگ و میوه بکار میرود. سیستمیک بودن سایپرکونازول به همراه اثر حفاظتی آزوکسیاستروبین، حفاظت گستردهای برای برگ و ساقه فراهم میکند و به سلامت گیاه کمک میکند.
بهطور کلی، این قارچکش برای مدیریت بیماریهایی مانند سفیدک پودری، زنگها، لکههای مختلف برگی، پوسیدگیهای قارچی و دیگر آلودگیهای برگمحور در محصولات غلات، سبزیجات، صیفی و میوهها مفید است.
گروه مقاومت (FRAC) و مدیریت مقاومت
در این ترکیب، آزوکسیاستروبین در گروه FRAC 11 و سایپرکونازول در گروه FRAC 3 قرار دارند، که ترکیب آنها بهطور طبیعی ریسک توسعه مقاومت قارچها را کاهش میدهد. این استراتژی بهخصوص در چرخههای بلندمدت کنترل بیماری اهمیت دارد.
برای جلوگیری از انتخاب جمعیتهای مقاوم در پاتوژنها، توصیه میشود که این قارچکش در برنامههای مدیریت تلفیقی بیماری (IWM) و تناوب با قارچکشهای دارای مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود تا اثر حفاظتی و درمانی پایدارتر شود.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس بررسی نمونههای محصولات موجود در بازار، نوعی از قارچکش با ترکیب آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول (آزوکسیاستروبین 20% + سایپرکونازول 8%) عرضه شده که در کنترل بیماریهای قارچی در محصولات متنوع کاربرد دارد. این نمونهها در فرم سوسپانسیون غلیظ (SC) ارائه میشوند و در بازار فروش قارچکشها برای مقاومت تلفیقی، اثر حفاظتی و درمانی و پوشش گسترده بیماریهای قارچی شناخته شدهاند.
کاربردهای ثبت شده:
- زنگ های غلات (گندم)
- زنگ جارويی زرشک
برای اطلاعات رسمی و دقیق ثبت محصولات، میزان مصرف دقیق، دوره کارنس و محصولات مجاز باید به سازمان حفظ نباتات ایران مراجعه نمود.
مزایا، محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا
- طیف وسیع کنترل بیماریهای قارچی در محصولات زراعی، سبزی و باغی
- ترکیب دو مکانیسم اثر متفاوت برای مدیریت مقاومت قارچها
- مناسب برای استفاده در برنامههای مدیریت تلفیقی بیماریها (IWM)
- اثر ترکیبی پیشگیری، درمان و ریشهکنی در برابر بیماریهای قارچی
- سیستمیک و ترانسلامینار انتقال درون گیاه برای حفاظت بخشهای تازه رشد کرده
محدودیتها و نکات ایمنی
- قارچکشها معمولاً سمیت به آبزیان و محیطزیست آبی دارند و باید از آلودگی منابع آبی جلوگیری کرد
- رعایت دوره کارنس (PHI) و فاصله زمانی از آخرین سمپاشی تا برداشت باید طبق برچسب محصول انجام شود
- استفاده بدون برنامه ممکن است به انتخاب مقاومت قارچها منجر شود لازم است در مدیریت تلفیقی قرار گیرد
جمعبندی
آزوکسیاستروبین + سایپرکونازول یکی از قارچکشهای ترکیبی موثر در کشاورزی مدرن است که با بهرهگیری از اثرات پیشگیری، درمان و سیستمیک و طیف وسیع عملکرد برای مقابله با بیماریهای قارچی در محصولات مختلف مناسب است. این ترکیب با کاهش ریسک مقاومت و امکان ادغام در برنامههای مدیریت تلفیقی بیماریها میتواند به افزایش عملکرد، سلامت گیاه و جلوگیری از خسارتهای قارچی کمک کند.

علی امیری –
بهترین محصول حال حاضر در بازار