توضیحات
بیفنازیت یک کنهکش غیرسیستمیک و تماسی_گوارشی از خانواده Complex III or MET III Electron Transport Inhibition است که برای کنترل انواع کنهها، بهویژه کنههای تارتن و کنههای گیاهان گلخانهای استفاده میشود. این سم با اثر طولانیمدت خود قادر است تا آلودگیهای کنهای در گیاهان مختلف را بهطور موثر کنترل کند. بیفنازیت از طریق تاثیر بر سیستم عصبی کنهها باعث توقف فعالیتهای حیاتی آنها شده و اثر کشندگی بالایی دارد. بیفنازیت با مسدود کردن کانالهای سدیم در سلولهای عصبی کنهها، موجب اختلال در فرآیندهای عصبی و توقف انتقال سیگنالهای عصبی میشود. این اختلال باعث کاهش فعالیتهای حیاتی کنهها، از جمله تغذیه، حرکت و تکثیر آنها میشود. اثر بیفنازیت بهویژه در کنترل کنههای در مراحل بالغ، موثر است.
مکانیسم اثر بیفنازیت
سم بیفنازیت با تاثیر بر سیستم عصبی کنهها و مسدود کردن کانالهای سدیم، فرآیند انتقال سیگنالهای عصبی را مختل میکند. این عمل باعث توقف فعالیتهای حیاتی، تشنج، فلج آنی و در نهایت مرگ کنهها میشود. همچنین، این سم اثرات کشندگی طولانیمدت دارد و میتواند جمعیت کنهها را بهطور موثر کنترل کند. بر روی مرحله نخم موثر است.
کاربردها و بیماریهای هدف بیفنازیت
بیفنازیت بهطور گستردهای برای کنترل کنهها در محصولات کشاورزی، بهویژه در محیطهای گلخانهای و مزارع درختان میوه استفاده میشود. این سم معمولا بهصورت سوسپانسيون (SC) فرموله میشود و بهصورت محلولپاشی روی برگها یا آبیاری استفاده میشود. برخی از کاربردهای هدف این سم عبارتند از:
گونههای کنههای تارتن: این کنهها معمولا در درختان میوه، حبوبات و سبزی و جالیز مشاهده میشوند و بیفنازیت میتواند کنترل موثری بر آنها داشته باشد.
کنههای گلخانهای: در گیاهان گلخانهای مانند توت فرنگی، بیفنازیت قادر است تا بهطور موثر از آسیبهای ناشی از کنهها جلوگیری کند.
کنههای گیاهان زینتی: بیفنازیت در گلخانههای گیاهان زینتی برای کنترل كنه تارعنكبوتی و ساير كنهها استفاده میشود.
گروه مقاومت (IRAC) و مدیریت مقاومت
بیفنازیت جزء کنهکشهای گروه IRAC:20D است. این گروه شامل کنهکشهایی است که با اثر بر سیستم عصبی کنهها موجب اختلال در فعالیتهای حیاتی آنها میشوند. برای جلوگیری از ایجاد مقاومت به این سم، توصیه میشود که در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات (IPM) از این سم در تناوب با سایر کنهکشها استفاده شود و از استفاده متوالی در فواصل کوتاه خودداری گردد.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
در ایران، بیفنازیت بهعنوان یک کنهکش سیستمیک و تماسی برای کنترل انواع کنهها ثبت شده است. این سم معمولا در فرم سوسپانسيون (SC) عرضه میشود. برخی از کاربردهای ثبت شده در ایران عبارتند از:
- کنترل گونههای کنه تارتن و کنههای قرمز در درختان میوه
- کنترل کنههای تار عنکبوتی و سایر کنهها در کشتهای توت فرنگی و گیاهان زینتی
دوره کارنس: برای خیار و محصولات جالیزی 1 روز، توت فرنگی 3 روز و سیب 7 روز
برای اطلاعات دقیقتر و اطمینان از دستورالعملهای مصرف، باید به برچسبهای ثبت رسمی در سازمان حفظ نباتات ایران مراجعه کرد.
مزایا محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
اثر ضربهای و دوره کارنس کوتاه: بیفنازیت با اثر ضربهای باعث کنترل سریع آلودگیهای کنهای موجود میشود و با دوره کارنس کوتاه، گزینه مناسبی برای محصولات گلخانهای میباشد.
اثر طولانیمدت: این سم اثرات بلندمدتی دارد که نیاز به استفاده مکرر را کاهش میدهد.
کاهش آسیب به گیاهان: بیفنازیت تاثیر کمی بر گیاهان دارد و آسیب کمتری نسبت به سموم دیگر به آنها وارد میآید.
محدودیتها و نکات ایمنی:
سمیت به آبزیان: همانند بسیاری از سموم کشاورزی، بیفنازیت میتواند به محیطزیست آبی آسیب برساند. بنابراین باید از ورود سم به منابع آبی جلوگیری شود.
رعایت دوره کارنس: طبق برچسب محصولات، فاصله زمانی از آخرین سمپاشی تا برداشت محصول باید رعایت شود تا خطرات ناشی از باقیمانده سم به حداقل برسد.
استفاده در تناوب با سموم دیگر: برای جلوگیری از مقاومت کنهها، باید از مصرف مکرر بیفنازیت خودداری کرده و از برنامههای مدیریتی مناسب استفاده شود.
جمعبندی
بیفنازیت یک کنهکش سیستمیک و تماسی موثر برای کنترل انواع کنهها بهویژه کنههای تارتن و کنههای گلخانهای است. با اثر پیشگیرانه و درمانی، این سم کمک میکند تا کنترل بهینهای بر آلودگیهای کنهای در محصولات کشاورزی داشته باشیم. استفاده از این سم در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات و تناوب با سایر کنهکشها باعث کاهش ریسک مقاومت میشود. همچنین، توجه به دستورالعملهای مصرف و رعایت نکات ایمنی برای حفظ محیطزیست و سلامت محصولات الزامی است.

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.