کلرانترانیلی‌ پرو‌ل چینی

توضیحات

کلرانترانیلی‌ پرو‌ل (Chlorantraniliprole) یک حشره‌کش مدرن از گروه آنترا‌نیلیک دی‌آمیدها (Anthranilic diamides) است که به‌طور اختصاصی برای کنترل آفات جونده، به‌ویژه لارو پروانه‌ها، در محصولات زراعی، باغی و سبزی و صیفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ترکیب به‌دلیل کارایی بسیار بالا، انتخاب‌پذیری مناسب و ایمنی نسبی، یکی از مهم‌ترین حشره‌کش‌های نسل جدید محسوب می‌شود. فرمولاسیون WDG (گرانول قابل انتشار در آب) یکی از فرم‌های پیشرفته این سم است که به‌دلیل کاهش گرد و غبار، سهولت حمل و اختلاط، و ایمنی بیشتر برای کاربر، نسبت به فرم‌های قدیمی‌تر مزیت دارد. کلرانترانیلی‌ پرو‌ل دارای خاصیت تماسی و گوارشی بوده و همچنین اثر ترانس‌لامینار و تا حدی سیستمیک موضعی دارد، به این معنا که می‌تواند در بافت گیاه نفوذ کرده و از رشد جدید نیز تا حدی محافظت کند.

مکانیسم اثر کلرانترانیلی‌ پرو‌ل

کلرانترانیلی‌ پرو‌ل بر گیرنده‌های رایانودین (Ryanodine receptors) در سلول‌های عضلانی حشرات اثر می‌گذارد. این گیرنده‌ها نقش کلیدی در تنظیم آزادسازی یون کلسیم از شبکه سارکوپلاسمی دارند. این ترکیب با فعال‌سازی غیرطبیعی این گیرنده‌ها، موجب آزادسازی مداوم کلسیم در سلول‌های عضلانی شده و در نتیجه، انقباض مداوم، از دست رفتن کنترل عضلات، فلج و در نهایت مرگ حشره رخ می‌دهد. یکی از ویژگی‌های مهم این سم، توقف سریع تغذیه پس از مصرف است که باعث کاهش فوری خسارت می‌شود.

کاربردها و آفات هدف کلرانترانیلی‌ پرو‌ل

کلرانترانیلی‌ پرو‌ل به‌طور تخصصی برای کنترل آفات جونده استفاده می‌شود.

آفات هدف کلرانترانیلی‌ پرو‌ل:

لارو پروانه‌ها (Lepidoptera larvae)

کرم غوزه پنبه (Helicoverpa armigera)

کرم ساقه‌خوار برنج

کرم برگ‌خوار

مینوزها (در برخی موارد)

محصولات هدف کلرانترانیلی‌ پرو‌ل:

برنج: کنترل کرم ساقه‌خوار

پنبه: کنترل کرم قوزه

سبزیجات و صیفی‌جات: کنترل لاروهای برگ‌خوار

ذرت: کنترل آفات جونده

درختان میوه: کنترل آفات پروانه‌ای

روش مصرف کلرانترانیلی‌ پرو‌ل:

این سم معمولا به‌صورت محلول‌پاشی برگی استفاده می‌شود. به‌دلیل اثر قوی بر لاروهای جوان، بهترین زمان مصرف در مراحل اولیه لاروی است. اثر این سم شامل توقف سریع تغذیه و مرگ تدریجی آفت است.

گروه مقاومت (IRAC) و مدیریت مقاومت

کلرانترانیلی‌ پرو‌ل در طبقه‌بندی IRAC در گروه 28 قرار دارد (Ryanodine receptor modulators). این گروه دارای مکانیسم اثر جدید و متفاوتی است، اما در صورت مصرف مکرر، احتمال بروز مقاومت وجود دارد.

راهبردهای مدیریت مقاومت:

• تناوب با حشره‌کش‌های با مکانیسم متفاوت
• اجتناب از مصرف مکرر در یک فصل
• استفاده بر اساس آستانه زیان اقتصادی
• رعایت دز توصیه‌شده
• استفاده در چارچوب IPM

مدیریت صحیح مصرف برای حفظ کارایی این ترکیب ضروری است.

موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)

بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، کلرانترانیلی‌ پرو‌ل در محصولات مختلف برای کنترل آفات جونده ثبت شده است. از موارد ثبت شده برای این سم می‌توان به شب پره مینوز گوجه فرنگی و بید کلم اشاره کرد.

ویژگی‌های مصرف:

نوع کاربرد: محلول‌پاشی برگی

فرمولاسیون: WDG

زمان مصرف: مراحل اولیه لاروی

دوره کارنس: برای گوجه فرنگی 1 روز و برای کلم 7 روز

برای تعیین دقیق دز مصرف، فاصله تا برداشت (PHI) و تعداد دفعات مصرف، مراجعه به برچسب رسمی سم الزامی است.

مزایا، محدودیت‌ها و نکات ایمنی

مزایا:

• مناسب برای IPM
• سازگاری با دشمنان طبیعی
• کارایی بسیار بالا در دزهای پایین
• اثر سریع در توقف تغذیه
• اثر قوی بر لاروهای پروانه‌ای
• پایداری مناسب و اثر طولانی‌مدت
• سازگاری نسبی با دشمنان طبیعی
• ایمنی نسبی برای پستانداران
• فرمولاسیون WDG با کاربری آسان و ایمن

محدودیت‌ها و نکات ایمنی:

• اثر محدود بر حشرات بالغ
• احتمال بروز مقاومت
• نیاز به زمان‌بندی دقیق
• هزینه نسبتا بالا

نکات ایمنی کاربرد:

• استفاده از تجهیزات حفاظت فردی
• جلوگیری از آلودگی منابع آب
• رعایت فاصله تا برداشت
• عدم مصرف بی‌رویه

این ترکیب نسبت به بسیاری از سموم قدیمی، خطر کمتری برای موجودات غیرهدف دارد، اما همچنان باید با دقت مصرف شود.

جمع‌بندی

کلرانترانیلی‌ پرو‌ل WDG یک حشره‌کش نسل جدید از گروه آنترانیلیک دی‌آمیدها است که با اثر بر گیرنده‌های رایانودین، موجب اختلال در عملکرد عضلات و مرگ آفات جونده می‌شود. این ترکیب به‌دلیل کارایی بالا، اثر طولانی‌مدت و سازگاری با برنامه‌های IPM، یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها در کنترل آفات پروانه‌ای محسوب می‌شود. با این حال، برای جلوگیری از بروز مقاومت و حفظ اثربخشی، استفاده از آن باید هدفمند، در زمان مناسب و در چارچوب مدیریت تلفیقی آفات انجام شود.