آیوکسینیل

توضیحات

آیوکسینیل یک علف‌کش انتخابی، تماسی با کمی اثر سیستمیک از خانواده Hydroxy Benzonitrile است که بوسیله شاخ و برگ جذب می‌گردد و خاصیت جابه‌جایی محدود دارد، که عمدتا در کنترل علف‌های پهن‌برگ در مزارع سیر و پیاز به کار می‌رود. از ویژگی‌های این علفکش می‌توان به محلول در آب، جذب سریع از برگ، اثر سیستمیک جزئی در گیاه اشاره کرد.

مکانیسم اثر آیوکسینیل

آیوکسینیل با مهار فتوسنتز در کلروپلاست علف‌های پهن‌برگ عمل می‌کند و تولید انرژی سلولی را مختل می‌سازد. باعث استرس اکسیداتیو و توقف رشد سلولی در علف‌های هدف می‌شود. اثر اصلی آن بر علف‌های پهن‌برگ جوان و فعال در رشد است و گیاهان بالغ ممکن است به طور کامل کنترل نشوند

۳. کاربردها و محصولات هدف

الف) محصولات زراعی:

• گندم و جو: کنترل علف‌های پهن‌برگ سالانه
• مراتع و سبزی‌جات: کنترل علف‌های پهن‌برگ حساس

ب) شیوه مصرف رایج:

• دوز مصرف: معمولا 3–2 لیتر در هکتار بسته به تراکم علف و محصول
• روش مصرف: سم‌پاشی یکنواخت برگ و ساقه علف‌ها، بهترین اثر زمانی است که علف‌ها کوچک و فعال در رشد هستند

نکته: آیوکسینیل به تنهایی اثر محدودی دارد و معمولاً در فرمولاسیون‌های ترکیبی با سایر علف‌کش‌ها استفاده می‌شود تا طیف اثر کامل‌تر شود.

گروه مقاومت و مدیریت

آیوکسینیل جزو Photosystem II inhibitors  گروه (HRAC C3) قرار دارد که با تداخل در انتقال الکترون در فتوسیستم II باعث مهار فتوسنتز و نابودی علف هرز می‌گردد.

توصیه می‌شود برای کاهش ریسک مقاومت:

با علف‌کش‌های دیگر با مکانیسم اثر متفاوت تناوب یا ترکیب شود

دز و زمان مصرف دقیق رعایت شود

وضعیت ثبت در ایران (حفظ نباتات)

آیوکسینیل در ایران به صورت فرمولاسیون‌ EC22.5% ثبت شده است.

در ایران روی علف های هرز پهن برگ مزارع سیر و پیاز به صورت پس رویشی به ثبت رسیده است.

دوره کارنس: تا کنون دوره کارنسی برای این محصول گزارش نشده است.

استفاده باید مطابق برچسب محصول و دستورالعمل سازمان حفظ نباتات ایران باشد.

مزایا محدودیت‌ها و نکات ایمنی

مزایا:

انتخابی برای علف‌های پهن‌برگ

جذب سریع و اثربخشی نسبتا سریع (علائم مرگ علف‌ها طی 5–10 روز ظاهر می‌شوند)

قابلیت ترکیب با سایر علف‌کش‌ها و افزایش طیف اثر

کاهش ریسک مقاومت در برنامه‌های ترکیبی

محدودیت‌ها و نکات ایمنی:

اثر محدود روی علف‌های چمنی و گیاهان بالغ

تماس با پوست و چشم باید اجتناب شود

استفاده خارج از دستور می‌تواند به محیط زیست و گیاهان همسایه آسیب برساند

جمع‌بندی

آیوکسینیل یک علف‌کش پهن‌برگ انتخابی و سریع‌اثر است که عمدتا در گندم، جو و مراتع استفاده می‌شود. برای اثر بهینه، معمولا در فرمولاسیون‌های ترکیبی با سایر علف‌کش‌ها استفاده می‌شود و رعایت دز، زمان مصرف و نکات ایمنی برای کنترل موثر و کاهش ریسک مقاومت ضروری است.