توضیحات
تیوفانات متیل (Thiophanate-methyl) یک قارچکش سیستمیک از گروه تیوفانات (Thiophanate) است که برای کنترل طیف وسیعی از بیماریهای قارچی در محصولات زراعی، باغی و گلخانهای مورد استفاده قرار میگیرد. این ترکیب پس از ورود به گیاه به ماده فعال کاربندازیم تبدیل میشود و از این طریق اثر قارچکشی خود را اعمال میکند. تیوفانات متیل دارای اثر حفاظتی و درمانی بوده و میتواند از رشد و گسترش بسیاری از قارچهای بیماریزا جلوگیری کند.
مکانیسم اثر تیوفانات متیل
تیوفانات متیل پس از ورود به گیاه متابولیزه شده و به کاربندازیم تبدیل میشود. این ماده با اختلال در تقسیم سلولی قارچها عمل میکند. بهطور دقیقتر، این ترکیب با اتصال به پروتئین بتا-توبولین در سلولهای قارچ، تشکیل میکروتوبولها را مهار کرده و در نتیجه فرآیند میتوز (تقسیم هسته) مختل میشود. این اختلال باعث توقف رشد میسلیوم و جلوگیری از تولید اسپور در قارچهای بیماریزا میگردد. به دلیل خاصیت سیستمیک، این قارچکش میتواند در بافتهای گیاه حرکت کرده و حتی بخشهایی از گیاه که مستقیماً سمپاشی نشدهاند را نیز تا حدی محافظت کند.
کاربردها و بیماریهای هدف تیوفانات متیل
تیوفانات متیل برای کنترل طیف گستردهای از بیماریهای قارچی مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله بیماریهای هدف میتوان به لکهبرگیها، پوسیدگیهای ریشه و طوقه، سرخشکیدگی درختان و برخی بیماریهای ناشی از قارچهای خاکزی اشاره کرد. این قارچکش در محصولاتی مانند درختان میوه، سبزیجات، صیفیجات، غلات و گیاهان زینتی برای کنترل بیماریها و کاهش خسارت اقتصادی کاربرد دارد.
گروه مقاومت و مدیریت مقاومت
تیوفانات متیل در طبقهبندی کمیته اقدام مقاومت قارچکشها (FRAC) در گروه 1 قرار دارد که شامل قارچکشهای بنزیمیدازولی و مهارکنندههای تقسیم سلولی است. به دلیل مکانیسم اثر اختصاصی این گروه، در بسیاری از قارچهای بیماریزا احتمال ایجاد مقاومت نسبتاً سریع وجود دارد. بنابراین توصیه میشود این قارچکش در تناوب با قارچکشهایی با مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود و از مصرف مکرر آن در یک فصل زراعی خودداری گردد.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، تیوفانات متیل برای کنترل برخی بیماریهای قارچی در محصولات باغی، زراعی ثبت شده است. این سم معمولاً به صورت محلولپاشی برگی مصرف میشود.
کاربردهای ثبت شده تیوفانات متیل:
- شانكر سيتوسپورایی درختان ميوه هسته دار و دانه سخت
- شانكر و سرخشكيدگی ناشی از سيتوسپورای دانه دارها
- پوسيدگی آرميلاريايی ريشه درختان میوه سردسیری
- پوسيدگی سفيد ريشه درختان میوه سردسیری
- اسكب انار
دوره کارنس: برای سیب 7-14 روز
مزایا و محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
- خاصیت سیستمیک و حرکت در بافتهای گیاه
- اثر حفاظتی و درمانی در برابر بسیاری از بیماریهای قارچی
- قابلیت مصرف در محصولات مختلف کشاورزی
- کارایی مناسب در کنترل برخی بیماریهای خاکزی
محدودیتها و نکات ایمنی:
- احتمال ایجاد مقاومت بالا در قارچهای بیماریزا در صورت مصرف مکرر
- باید در تناوب با قارچکشهای دیگر استفاده شود
- رعایت فاصله تا برداشت و دستورالعملهای ایمنی هنگام مصرف ضروری است
- استفاده از تجهیزات حفاظتی در زمان آمادهسازی و مصرف سم توصیه میشود
پادزهر: آتروپین همراه با اکسیم، در صورت مسمومیت بلافاصله به پزشک مراجعه گردد. هرگز به مسموم بیهوش چیزی خورانده نشود.
جمعبندی
تیوفانات متیل یک قارچکش سیستمیک از گروه بنزیمیدازولها است که پس از تبدیل به کاربندازیم با مهار تقسیم سلولی قارچها، رشد و گسترش عوامل بیماریزا را متوقف میکند. این ترکیب به دلیل اثر سیستمیک و توانایی کنترل طیف وسیعی از بیماریهای قارچی در محصولات کشاورزی کاربرد دارد و در صورت مصرف صحیح میتواند نقش مهمی در مدیریت بیماریهای گیاهی ایفا کند.

علی امیری –
محصولتو نجات میده