توضیحات
هگزافلومورون (Hexaflumuron) یک حشرهکش از گروه تنظیمکنندههای رشد حشرات (Insect Growth Regulators – IGRs) است که به خانواده بنزوئیلاورهها (Benzoylureas) تعلق دارد. این ترکیب عمدتا برای کنترل آفات در مراحل نابالغ، بهویژه لارو حشرات، مورد استفاده قرار میگیرد. هگزافلومورون با اختلال در فرآیند تشکیل اسکلت خارجی حشرات باعث توقف رشد و تکامل آنها میشود. این سم دارای اثر تماسی و گوارشی است و به دلیل ویژگیهای انتخابی، در بسیاری از برنامههای مدیریت تلفیقی آفات مورد توجه قرار گرفته است.
مکانیسم اثر هگزافلومورون
هگزافلومورون با مهار سنتز کیتین در بدن حشرات عمل میکند. کیتین یکی از اجزای اصلی اسکلت خارجی حشرات است و نقش مهمی در فرآیند پوستاندازی و رشد آنها دارد. این حشرهکش با جلوگیری از تشکیل صحیح کیتین باعث میشود لاروها در زمان پوستاندازی قادر به تشکیل کوتیکول جدید نباشند. در نتیجه فرآیند پوستاندازی مختل شده و حشرات نابالغ قادر به ادامه رشد نبوده و از بین میروند. این مکانیسم باعث میشود هگزافلومورون بیشتر بر مراحل لاروی آفات اثرگذار باشد.
کاربردها و آفات هدف هگزافلومورون
هگزافلومورون برای کنترل برخی لاروهای حشرات و آفات برگخوار مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله آفات هدف میتوان به لارو پروانهها، پسیل و آفات برگخوار اشاره کرد. این ترکیب در محصولات مختلفی مانند درختان میوه، سبزیجات، صیفیجات و برخی محصولات زراعی برای کاهش جمعیت آفات و جلوگیری از خسارت اقتصادی کاربرد دارد.
گروه مقاومت و مدیریت مقاومت
هگزافلومورون در طبقهبندی کمیته اقدام مقاومت حشرات (IRAC) در گروه 15 قرار دارد که شامل مهارکنندههای سنتز کیتین است. برای جلوگیری از ایجاد مقاومت در جمعیت آفات توصیه میشود این حشرهکش در تناوب با سمومی با مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود و از مصرف مکرر آن در یک فصل زراعی خودداری گردد.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، هگزافلومورون برای کنترل برخی آفات در محصولات باغی و زراعی ثبت شده است و معمولاً به صورت محلولپاشی برگی در زمان حضور مراحل نابالغ آفات مصرف میشود تا بیشترین کارایی را داشته باشد. از موارد ثبت شده برای این آفتکش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بيد كلم (شب پره پشت الماسی)
- پروانه مينوز برگ
- پسيل پسته (شيره خشک)
- پروانه چوبخوار
- كرم ميوه خوار خرما
دوره کارنس: برای پسته 29 روز
مزایا و محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
- اثر اختصاصی بر مراحل نابالغ آفات
- مناسب برای استفاده در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات (IPM)
- تأثیر مؤثر در کنترل جمعیت آفات از طریق اختلال در رشد
- اثر نسبتاً انتخابی نسبت به برخی دشمنان طبیعی
محدودیتها و نکات ایمنی:
- اثر مستقیم کمی بر حشرات بالغ دارد.
- برای دستیابی به بهترین نتیجه باید در مراحل اولیه رشد لاروها مصرف شود.
- مصرف مکرر ممکن است موجب ایجاد مقاومت در جمعیت آفات شود.
- رعایت دستورالعملهای ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی هنگام مصرف ضروری است.
جمعبندی
هگزافلومورون یک حشرهکش از گروه تنظیمکنندههای رشد حشرات است که با مهار سنتز کیتین، فرآیند رشد و پوستاندازی آفات را مختل میکند. این ویژگی باعث شده است این ترکیب بهویژه در کنترل مراحل لاروی حشرات در محصولات مختلف کشاورزی کاربرد داشته باشد و در صورت مصرف صحیح نقش مهمی در مدیریت آفات و کاهش خسارت آنها ایفا کند.

Sgstaff –
بسیار کاربردی